{"error":"Too few arguments to function pageRender(), 3 passed in \/home\/intagri\/public_html\/libs\/articles\/articles.php on line 513 and exactly 4 expected","line":329,"file":"\/home\/intagri\/public_html\/libs\/general\/pageRender.php","code":0,"trace":[{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/libs\/articles\/articles.php","line":513,"function":"pageRender","args":[{},"article\/articleFinishBuying.html",{"userInfo":{"firstNames":"","lastNames":"","email":"","phone":"","points":0,"newsletter":1},"articleInfo":{"article_ID":430,"views":72794,"title":"Plántulas de Fresa… ¿Cepellón o Raíz Desnuda?","fb_title":"","link":"Plantula-de-Fresa-Cepellon-o-Raiz-Desnuda","desc":"Tradicionalmente para las plantaciones de fresa se ha utilizado en gran escala las plantas a raíz desnuda como material vegetativo, sin embargo, en los últimos años ha emergido como alternativa las plantas de fresa en cepellón. Pero, ¿Cuál es mejor? En este caso la selección del tipo de planta depende de diversos elementos como: propósito del cultivo, costo, disponibilidad del tipo de planta, precocidad, entre otros.","fb_desc":"","thumb":"\/assets\/images\/articulos\/categoria1\/frutillas\/art435-Plantula-de-Fresa-Cepellon-o-Raiz-Desnuda\/Fresa-en-cepellon.jpg","fb_thumb":"","category":12,"related":"","keywords":"Fragaria ananassa,Fresa,Strawberry,fresa en cepellón, fresa a raíz desnuda","pdfLink":"Articulos\/Frutillas\/18.Plantula de Fresa Cepellon o Raiz Desnuda.pdf","text":"
\r\n
\r\n

Introducción<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

La fresa representa uno de los cultivos con mayor valor en el mercado de exportación, pero lograr rendimientos élites y con frutas de alta de calidad depende de muchos factores ambientales y de manejo agronómico. Una buena producción de fresa comienza desde la plantación del cultivo, donde la elección del tipo de planta a utilizar es una de las decisiones más determinantes. Tradicionalmente se ha utilizado en gran escala las plantas a raíz desnuda como material vegetativo, sin embargo, en los últimos años ha emergido como alternativa las plantas en cepellón. Pero, ¿Cuál es mejor?... En este caso la selección del tipo de planta depende de diversos elementos como: propósito del cultivo, costo, disponibilidad del tipo de planta, precocidad, entre otros.<\/p>\r\n\r\n

Una planta a raíz desnuda debe tener reservas acumuladas para su buen crecimiento y desarrollo, pero aun así en la mayoría de las veces requiere de la aplicación de sustancias exógenas para promover el enraizamiento, debe ser plantado el mismo día y no se asegura la uniformidad en vigor, además es más susceptible al ataque de patógenos presentes en el suelo. En cambio, las plantas en cepellón tiene mayor homogeneidad en vigor al desarrollarse bajo condiciones controladas, al momento del trasplante se evita el contacto directo con patógenos del suelo y cuenta con un sistema de raíces más desarrollado que necesitará menor tiempo para su establecimiento. A continuación se revisan las ventajas de cada tipo de planta.<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

\"\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t

Figura 1. Trasplante de fresa con plantas en cepellón (izquierda) y a raíz desnuda (derecha).<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n\t\t\t

Fuente: Diplomado Internacional de Berries, 2016.<\/span><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n

\r\n
\r\n

Plantas a raíz desnuda<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

Se le denomina de esta forma debido a que las plantas de fresa son extraídas con su raíz completa del suelo donde fueron sembradas (vivero) y eliminando las hojas, y después de un proceso de limpieza y desinfección son almacenadas a bajas temperaturas para minimizar la actividad de crecimiento de la planta, posterior a eso se trasladan al campo de establecimiento definitivo para su trasplante. Este tipo de plantas son comúnmente usadas y apreciadas en la producción comercial por su bajo costo en comparación con las de cepellón, pues al sembrarse en suelo se baja su costo de propagación.<\/p>\r\n\r\n

Sin embargo, presentan algunas limitantes como: heterogeneidad en el vigor de las plantas, susceptibilidad al estrés hídrico y al ataque de patógenos, mortalidad de plantas en el periodo de trasplante, entre otras (cuadro 1).<\/p>\r\n\r\n

Plantas en cepellón<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

Es una planta completa que presenta menos complicaciones con respecto a la de raíz desnuda, ya que tiene raíces formadas y en crecimiento, hojas y estructuras completas. Esta opción asegura una gran cantidad de plantas homogéneas adaptadas al medio en donde se establezca y por lo tanto un ahorro en tiempo a producción de alrededor de 30 días. Las plantas en comparación con los métodos de propagación tradicionales, no se exponen directamente al ataque de enfermedades puesto que son aclimatadas en invernadero antes del transporte a los campos de producción. Algunos objetivos que buscan con el uso de estas plantas son:<\/p>\r\n\r\n

Plantación temprana para adelantar la producción en la búsqueda de mínima competencia y buenos precios.
\r\nTener una planta de mayor madurez y vigor justo al momento que la mayoría inicia su producción en la ventana de fresco para exportación.
\r\nPosibilidad de establecer una doble plantación: uno para mercado fresco de exportación en el otoño y otro para mercado fresco nacional en primavera.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n

 <\/div>\r\n\r\n
\"\"\r\n
\r\n

Figura 2. Planta de fresa a raíz desnuda y cepellón.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Fuente: González, 2017.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n

 <\/div>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t

Cuadro 1. Comparación entre plantas de fresa a raíz desnuda y en cepellón.<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n\t\t\t

Fuente: González, 2016.<\/span><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Parámetro<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Raíz desnuda<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Cepellón<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Sanidad<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Puede presentar problemas del suelo de origen<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

No presenta problemas por usar sustrato inerte<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Tiempo a siembra<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Inmediato, de lo contrario requiere refrigeración<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Inmediato hasta 7 días después de recibido<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Inicio de desarrollo vegetativo<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Después del desarrollo de raíces<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Inmediato<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Desarrollo de plantas<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Irregular<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Homogéneo<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Costo <\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Bajo<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Alto<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Establecimiento en hidroponía<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Sencillo<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Complicado, por propiedades del sustrato<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Periodo de cosecha<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Normal<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Precoz<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Disponibilidad de adquisición <\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Alta<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Baja<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Doble plantación<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Imposible<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Posible<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n\r\n

\r\n
\r\n

Conclusión<\/strong><\/span>
\r\nLa cantidad de factores económicos, ambientales y agronómicos que intervienen en la elección del tipo de plantas de fresa a utilizar hacen que no exista una planta perfecta a trasplantar. En este sentido, elegir plantas de fresa a raíz desnuda o en cepellón depende del objetivo que busca el productor, así como la disponibilidad de recursos económicos y viveros especializados que garanticen la sanidad y vigor de las nuevas plantas.
\r\n
\r\nCita correcta de este artículo<\/strong><\/span>
\r\nINTAGRI. 2017. Plántulas de Fresa ¿Cepellón o Raíz Desnuda?. Serie Frutillas Núm. 18. Artículos Técnicos de INTAGRI. México. 3 p.
\r\n
\r\nFuentes consultadas:<\/strong><\/span>
\r\n Gonzales, O.F.J. 2016. Producción de Fresa Bajo Macrotunel. Sesión del Diplomado Internacional en el Cultivo de Berries. Intagri. Gto., México.
\r\n Argote, H.C. 2016. Manejo de Viveros para el Cultivo de Fresa. Sesión del Diplomado Internacional en el Cultivo de Berries. Intagri. Gto., México.
\r\n
\r\n\"Tecnología<\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n","has_cost":0,"creation":"2017-07-28 06:42:15","updated":"2017-07-31 06:31:27","published":"2017-07-31 06:31:27","cost":0,"badge":"mxn"},"availPoints":0,"articleCosts":[],"conversion":[0.004400000000000000265065747129256124026142060756683349609375,1,5634,19],"guest":true,"countries":[{"country_ID":1,"name":"Argentina","iso2":"ar","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":2,"name":"Belice","iso2":"bz","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":3,"name":"Bolivia","iso2":"bo","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":4,"name":"Canada","iso2":"ca","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":5,"name":"Chile","iso2":"cl","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":6,"name":"Colombia","iso2":"co","badge":"COP","conversion":0.004400000000000000265065747129256124026142060756683349609375},{"country_ID":7,"name":"Costa Rica","iso2":"cr","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":8,"name":"Cuba","iso2":"cu","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":9,"name":"Ecuador","iso2":"ec","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":10,"name":"El Salvador","iso2":"sv","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":11,"name":"Estados Unidos","iso2":"us","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":12,"name":"Guatemala","iso2":"gt","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":13,"name":"Guyana","iso2":"gy","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":14,"name":"Guayana Francesa","iso2":"gf","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":15,"name":"Honduras","iso2":"hn","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":16,"name":"México","iso2":"mx","badge":"MXN","conversion":1},{"country_ID":17,"name":"Nicaragua","iso2":"ni","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":18,"name":"Panamá","iso2":"pa","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":19,"name":"Paraguay","iso2":"py","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":20,"name":"Perú","iso2":"pe","badge":"PEN","conversion":5634},{"country_ID":21,"name":"Puerto Rico","iso2":"pr","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":22,"name":"Rep. Dominicana","iso2":"do","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":23,"name":"Surinam","iso2":"sr","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":24,"name":"Uruguay","iso2":"uy","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":25,"name":"Venezuela","iso2":"ve","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":26,"name":"Brasil","iso2":"br","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":27,"name":"España","iso2":"es","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":28,"name":"Australia","iso2":"au","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":29,"name":"Bahamas","iso2":"bs","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":30,"name":"Camerún","iso2":"cm","badge":"USD","conversion":19},{"country_ID":31,"name":"Italia","iso2":"it","badge":"USD","conversion":19}],"provinces":[{"province_ID":1,"country_ID":1,"name":"Buenos Aires"},{"province_ID":2,"country_ID":1,"name":"Buenos Aires Capital"},{"province_ID":3,"country_ID":1,"name":"Catamarca"},{"province_ID":4,"country_ID":1,"name":"Chaco"},{"province_ID":5,"country_ID":1,"name":"Chubut"},{"province_ID":6,"country_ID":1,"name":"Cordoba"},{"province_ID":7,"country_ID":1,"name":"Corrientes"},{"province_ID":8,"country_ID":1,"name":"Entre Rios"},{"province_ID":9,"country_ID":1,"name":"Formosa"},{"province_ID":10,"country_ID":1,"name":"Jujuy"},{"province_ID":11,"country_ID":1,"name":"La Pampa"},{"province_ID":12,"country_ID":1,"name":"La Rioja"},{"province_ID":13,"country_ID":1,"name":"Mendoza"},{"province_ID":14,"country_ID":1,"name":"Misiones"},{"province_ID":15,"country_ID":1,"name":"Neuquen"},{"province_ID":16,"country_ID":1,"name":"Rio Negro"},{"province_ID":17,"country_ID":1,"name":"Salta"},{"province_ID":18,"country_ID":1,"name":"San Juan"},{"province_ID":19,"country_ID":1,"name":"San Luis"},{"province_ID":20,"country_ID":1,"name":"Santa Cruz"},{"province_ID":21,"country_ID":1,"name":"Santa Fe"},{"province_ID":22,"country_ID":1,"name":"Santiago del Estero"},{"province_ID":23,"country_ID":1,"name":"Tierra del Fuego"},{"province_ID":24,"country_ID":1,"name":"Tucuman"},{"province_ID":25,"country_ID":2,"name":"Belice"},{"province_ID":26,"country_ID":2,"name":"Cayo"},{"province_ID":27,"country_ID":2,"name":"Corozal"},{"province_ID":28,"country_ID":2,"name":"Orange Walk"},{"province_ID":29,"country_ID":2,"name":"Stann Creek"},{"province_ID":30,"country_ID":2,"name":"Toledo"},{"province_ID":31,"country_ID":3,"name":"Chuquisaca"},{"province_ID":32,"country_ID":3,"name":"Cochabamba"},{"province_ID":33,"country_ID":3,"name":"Beni"},{"province_ID":34,"country_ID":3,"name":"La Paz"},{"province_ID":35,"country_ID":3,"name":"Oruro"},{"province_ID":36,"country_ID":3,"name":"Pando"},{"province_ID":37,"country_ID":3,"name":"Potosi"},{"province_ID":38,"country_ID":3,"name":"Santa Cruz"},{"province_ID":39,"country_ID":3,"name":"Tarija"},{"province_ID":40,"country_ID":4,"name":"Alberta"},{"province_ID":41,"country_ID":4,"name":"British Columbia"},{"province_ID":42,"country_ID":4,"name":"Manitoba"},{"province_ID":43,"country_ID":4,"name":"New Brunswick"},{"province_ID":44,"country_ID":4,"name":"Newfoundland and Labrador"},{"province_ID":45,"country_ID":4,"name":"Nova Scotia"},{"province_ID":46,"country_ID":4,"name":"Ontario"},{"province_ID":47,"country_ID":4,"name":"Prince Edward Island"},{"province_ID":48,"country_ID":4,"name":"Quebec"},{"province_ID":49,"country_ID":4,"name":"Saskatchewan"},{"province_ID":50,"country_ID":4,"name":"Northwest Territories"},{"province_ID":51,"country_ID":4,"name":"Nunavut"},{"province_ID":52,"country_ID":4,"name":"Yukon"},{"province_ID":53,"country_ID":5,"name":"Aysen"},{"province_ID":54,"country_ID":5,"name":"Antofagasta"},{"province_ID":55,"country_ID":5,"name":"Araucania"},{"province_ID":56,"country_ID":5,"name":"Atacama"},{"province_ID":57,"country_ID":5,"name":"Bio-Bio"},{"province_ID":58,"country_ID":5,"name":"Coquimbo"},{"province_ID":59,"country_ID":5,"name":"O'Higgins"},{"province_ID":60,"country_ID":5,"name":"Los Lagos"},{"province_ID":61,"country_ID":5,"name":"Magallanes y la Antartica Chilena"},{"province_ID":62,"country_ID":5,"name":"Maule"},{"province_ID":63,"country_ID":5,"name":"Santiago Region Metropolitana"},{"province_ID":64,"country_ID":5,"name":"Tarapaca"},{"province_ID":65,"country_ID":5,"name":"Valparaiso"},{"province_ID":66,"country_ID":6,"name":"Amazonas"},{"province_ID":67,"country_ID":6,"name":"Antioquia"},{"province_ID":68,"country_ID":6,"name":"Arauca"},{"province_ID":69,"country_ID":6,"name":"Atlantico"},{"province_ID":70,"country_ID":6,"name":"Bogota District Capital"},{"province_ID":71,"country_ID":6,"name":"Bolivar"},{"province_ID":72,"country_ID":6,"name":"Boyaca"},{"province_ID":73,"country_ID":6,"name":"Caldas"},{"province_ID":74,"country_ID":6,"name":"Caqueta"},{"province_ID":75,"country_ID":6,"name":"Casanare"},{"province_ID":76,"country_ID":6,"name":"Cauca"},{"province_ID":77,"country_ID":6,"name":"Cesar"},{"province_ID":78,"country_ID":6,"name":"Choco"},{"province_ID":79,"country_ID":6,"name":"Cordoba"},{"province_ID":80,"country_ID":6,"name":"Cundinamarca"},{"province_ID":81,"country_ID":6,"name":"Guainia"},{"province_ID":82,"country_ID":6,"name":"Guaviare"},{"province_ID":83,"country_ID":6,"name":"Huila"},{"province_ID":84,"country_ID":6,"name":"La Guajira"},{"province_ID":85,"country_ID":6,"name":"Magdalena"},{"province_ID":86,"country_ID":6,"name":"Meta"},{"province_ID":87,"country_ID":6,"name":"Narino"},{"province_ID":88,"country_ID":6,"name":"Norte de Santander"},{"province_ID":89,"country_ID":6,"name":"Putumayo"},{"province_ID":90,"country_ID":6,"name":"Quindio"},{"province_ID":91,"country_ID":6,"name":"Risaralda"},{"province_ID":92,"country_ID":6,"name":"San Andres & Providencia"},{"province_ID":93,"country_ID":6,"name":"Santander"},{"province_ID":94,"country_ID":6,"name":"Sucre"},{"province_ID":95,"country_ID":6,"name":"Tolima"},{"province_ID":96,"country_ID":6,"name":"Valle del Cauca"},{"province_ID":97,"country_ID":6,"name":"Vaupes"},{"province_ID":98,"country_ID":6,"name":"Vichada"},{"province_ID":99,"country_ID":7,"name":"Alajuela"},{"province_ID":100,"country_ID":7,"name":"Cartago"},{"province_ID":101,"country_ID":7,"name":"Guanacaste"},{"province_ID":102,"country_ID":7,"name":"Heredia"},{"province_ID":103,"country_ID":7,"name":"Limon"},{"province_ID":104,"country_ID":7,"name":"Puntarenas"},{"province_ID":105,"country_ID":7,"name":"San Jose"},{"province_ID":106,"country_ID":8,"name":"Camaguey"},{"province_ID":107,"country_ID":8,"name":"Ciego de Avila"},{"province_ID":108,"country_ID":8,"name":"Cienfuegos"},{"province_ID":109,"country_ID":8,"name":"Ciudad de La Habana"},{"province_ID":110,"country_ID":8,"name":"Granma"},{"province_ID":111,"country_ID":8,"name":"Guantanamo"},{"province_ID":112,"country_ID":8,"name":"Holguin"},{"province_ID":113,"country_ID":8,"name":"Isla de la Juventud"},{"province_ID":114,"country_ID":8,"name":"La Habana"},{"province_ID":115,"country_ID":8,"name":"Las Tunas"},{"province_ID":116,"country_ID":8,"name":"Matanzas"},{"province_ID":117,"country_ID":8,"name":"Pinar del Rio"},{"province_ID":118,"country_ID":8,"name":"Sancti Spiritus"},{"province_ID":119,"country_ID":8,"name":"Santiago de Cuba"},{"province_ID":120,"country_ID":8,"name":"Villa Clara"},{"province_ID":121,"country_ID":9,"name":"Azuay"},{"province_ID":122,"country_ID":9,"name":"Bolivar"},{"province_ID":123,"country_ID":9,"name":"Canar"},{"province_ID":124,"country_ID":9,"name":"Carchi"},{"province_ID":125,"country_ID":9,"name":"Chimborazo"},{"province_ID":126,"country_ID":9,"name":"Cotopaxi"},{"province_ID":127,"country_ID":9,"name":"El Oro"},{"province_ID":128,"country_ID":9,"name":"Esmeraldas"},{"province_ID":129,"country_ID":9,"name":"Galapagos"},{"province_ID":130,"country_ID":9,"name":"Guayas"},{"province_ID":131,"country_ID":9,"name":"Imbabura"},{"province_ID":132,"country_ID":9,"name":"Loja"},{"province_ID":133,"country_ID":9,"name":"Los Rios"},{"province_ID":134,"country_ID":9,"name":"Manabi"},{"province_ID":135,"country_ID":9,"name":"Morona-Santiago"},{"province_ID":136,"country_ID":9,"name":"Napo"},{"province_ID":137,"country_ID":9,"name":"Orellana"},{"province_ID":138,"country_ID":9,"name":"Pastaza"},{"province_ID":139,"country_ID":9,"name":"Pichincha"},{"province_ID":140,"country_ID":9,"name":"Sucumbios"},{"province_ID":141,"country_ID":9,"name":"Tungurahua"},{"province_ID":142,"country_ID":9,"name":"Zamora-Chinchipe"},{"province_ID":143,"country_ID":10,"name":"Ahuachapan"},{"province_ID":144,"country_ID":10,"name":"Cabanas"},{"province_ID":145,"country_ID":10,"name":"Chalatenango"},{"province_ID":146,"country_ID":10,"name":"Cuscatlan"},{"province_ID":147,"country_ID":10,"name":"La Libertad"},{"province_ID":148,"country_ID":10,"name":"La Paz"},{"province_ID":149,"country_ID":10,"name":"La Union"},{"province_ID":150,"country_ID":10,"name":"Morazan"},{"province_ID":151,"country_ID":10,"name":"San Miguel"},{"province_ID":152,"country_ID":10,"name":"San Salvador"},{"province_ID":153,"country_ID":10,"name":"Santa Ana"},{"province_ID":154,"country_ID":10,"name":"San Vicente"},{"province_ID":155,"country_ID":10,"name":"Sonsonate"},{"province_ID":156,"country_ID":10,"name":"Usulutan"},{"province_ID":157,"country_ID":11,"name":"Alabama"},{"province_ID":158,"country_ID":11,"name":"Alaska"},{"province_ID":159,"country_ID":11,"name":"Arizona"},{"province_ID":160,"country_ID":11,"name":"Arkansas"},{"province_ID":161,"country_ID":11,"name":"California"},{"province_ID":162,"country_ID":11,"name":"Colorado"},{"province_ID":163,"country_ID":11,"name":"Connecticut"},{"province_ID":164,"country_ID":11,"name":"Delaware"},{"province_ID":165,"country_ID":11,"name":"District of Columbia"},{"province_ID":166,"country_ID":11,"name":"Florida"},{"province_ID":167,"country_ID":11,"name":"Georgia"},{"province_ID":168,"country_ID":11,"name":"Hawaii"},{"province_ID":169,"country_ID":11,"name":"Idaho"},{"province_ID":170,"country_ID":11,"name":"Illinois"},{"province_ID":171,"country_ID":11,"name":"Indiana"},{"province_ID":172,"country_ID":11,"name":"Iowa"},{"province_ID":173,"country_ID":11,"name":"Kansas"},{"province_ID":174,"country_ID":11,"name":"Kentucky"},{"province_ID":175,"country_ID":11,"name":"Louisiana"},{"province_ID":176,"country_ID":11,"name":"Maine"},{"province_ID":177,"country_ID":11,"name":"Maryland"},{"province_ID":178,"country_ID":11,"name":"Massachusetts"},{"province_ID":179,"country_ID":11,"name":"Michigan"},{"province_ID":180,"country_ID":11,"name":"Minnesota"},{"province_ID":181,"country_ID":11,"name":"Mississippi"},{"province_ID":182,"country_ID":11,"name":"Missouri"},{"province_ID":183,"country_ID":11,"name":"Montana"},{"province_ID":184,"country_ID":11,"name":"Nebraska"},{"province_ID":185,"country_ID":11,"name":"Nevada"},{"province_ID":186,"country_ID":11,"name":"New Hampshire"},{"province_ID":187,"country_ID":11,"name":"New Jersey"},{"province_ID":188,"country_ID":11,"name":"New Mexico"},{"province_ID":189,"country_ID":11,"name":"New York"},{"province_ID":190,"country_ID":11,"name":"North Carolina"},{"province_ID":191,"country_ID":11,"name":"North Dakota"},{"province_ID":192,"country_ID":11,"name":"Ohio"},{"province_ID":193,"country_ID":11,"name":"Oklahoma"},{"province_ID":194,"country_ID":11,"name":"Oregon"},{"province_ID":195,"country_ID":11,"name":"Pennsylvania"},{"province_ID":196,"country_ID":11,"name":"Rhode Island"},{"province_ID":197,"country_ID":11,"name":"South Carolina"},{"province_ID":198,"country_ID":11,"name":"South Dakota"},{"province_ID":199,"country_ID":11,"name":"Tennessee"},{"province_ID":200,"country_ID":11,"name":"Texas"},{"province_ID":201,"country_ID":11,"name":"Utah"},{"province_ID":202,"country_ID":11,"name":"Vermont"},{"province_ID":203,"country_ID":11,"name":"Virginia"},{"province_ID":204,"country_ID":11,"name":"Washington"},{"province_ID":205,"country_ID":11,"name":"West Virginia"},{"province_ID":206,"country_ID":11,"name":"Wisconsin"},{"province_ID":207,"country_ID":11,"name":"Wyoming"},{"province_ID":208,"country_ID":12,"name":"Alta Verapaz"},{"province_ID":209,"country_ID":12,"name":"Baja Verapaz"},{"province_ID":210,"country_ID":12,"name":"Chimaltenango"},{"province_ID":211,"country_ID":12,"name":"Chiquimula"},{"province_ID":212,"country_ID":12,"name":"El Progreso"},{"province_ID":213,"country_ID":12,"name":"Escuintla"},{"province_ID":214,"country_ID":12,"name":"Guatemala"},{"province_ID":215,"country_ID":12,"name":"Huehuetenango"},{"province_ID":216,"country_ID":12,"name":"Izabal"},{"province_ID":217,"country_ID":12,"name":"Jalapa"},{"province_ID":218,"country_ID":12,"name":"Jutiapa"},{"province_ID":219,"country_ID":12,"name":"Peten"},{"province_ID":220,"country_ID":12,"name":"Quetzaltenango"},{"province_ID":221,"country_ID":12,"name":"Quiche"},{"province_ID":222,"country_ID":12,"name":"Retalhuleu"},{"province_ID":223,"country_ID":12,"name":"Sacatepequez"},{"province_ID":224,"country_ID":12,"name":"San Marcos"},{"province_ID":225,"country_ID":12,"name":"Santa Rosa"},{"province_ID":226,"country_ID":12,"name":"Solola"},{"province_ID":227,"country_ID":12,"name":"Suchitepequez"},{"province_ID":228,"country_ID":12,"name":"Totonicapan"},{"province_ID":229,"country_ID":12,"name":"Zacapa"},{"province_ID":230,"country_ID":13,"name":"Barima-Waini"},{"province_ID":231,"country_ID":13,"name":"Cuyuni-Mazaruni"},{"province_ID":232,"country_ID":13,"name":"Demerara-Mahaica"},{"province_ID":233,"country_ID":13,"name":"East Berbice-Corentyne"},{"province_ID":234,"country_ID":13,"name":"Essequibo Islands-West Demerara"},{"province_ID":235,"country_ID":13,"name":"Mahaica-Berbice"},{"province_ID":236,"country_ID":13,"name":"Pomeroon-Supenaam"},{"province_ID":237,"country_ID":13,"name":"Potaro-Siparuni"},{"province_ID":238,"country_ID":13,"name":"Upper Demerara-Berbice"},{"province_ID":239,"country_ID":13,"name":"Upper Takutu-Upper Essequibo"},{"province_ID":240,"country_ID":14,"name":"Distrito de Cayenne"},{"province_ID":241,"country_ID":14,"name":"Distrito de Saint-Laurent-du-Maroni"},{"province_ID":242,"country_ID":15,"name":"Atlantida"},{"province_ID":243,"country_ID":15,"name":"Choluteca"},{"province_ID":244,"country_ID":15,"name":"Colon"},{"province_ID":245,"country_ID":15,"name":"Comayagua"},{"province_ID":246,"country_ID":15,"name":"Copan"},{"province_ID":247,"country_ID":15,"name":"Cortes"},{"province_ID":248,"country_ID":15,"name":"El Paraiso"},{"province_ID":249,"country_ID":15,"name":"Francisco Morazan"},{"province_ID":250,"country_ID":15,"name":"Gracias a Dios"},{"province_ID":251,"country_ID":15,"name":"Intibuca"},{"province_ID":252,"country_ID":15,"name":"Islas de la Bahia"},{"province_ID":253,"country_ID":15,"name":"La Paz"},{"province_ID":254,"country_ID":15,"name":"Lempira"},{"province_ID":255,"country_ID":15,"name":"Ocotepeque"},{"province_ID":256,"country_ID":15,"name":"Olancho"},{"province_ID":257,"country_ID":15,"name":"Santa Barbara"},{"province_ID":258,"country_ID":15,"name":"Valle"},{"province_ID":259,"country_ID":15,"name":"Yoro"},{"province_ID":260,"country_ID":16,"name":"Aguascalientes"},{"province_ID":261,"country_ID":16,"name":"Baja California"},{"province_ID":262,"country_ID":16,"name":"Baja California Sur"},{"province_ID":263,"country_ID":16,"name":"Campeche"},{"province_ID":264,"country_ID":16,"name":"Chiapas"},{"province_ID":265,"country_ID":16,"name":"Chihuahua"},{"province_ID":266,"country_ID":16,"name":"Coahuila de Zaragoza"},{"province_ID":267,"country_ID":16,"name":"Colima"},{"province_ID":268,"country_ID":16,"name":"Distrito Federal"},{"province_ID":269,"country_ID":16,"name":"Durango"},{"province_ID":270,"country_ID":16,"name":"Guanajuato"},{"province_ID":271,"country_ID":16,"name":"Guerrero"},{"province_ID":272,"country_ID":16,"name":"Hidalgo"},{"province_ID":273,"country_ID":16,"name":"Jalisco"},{"province_ID":274,"country_ID":16,"name":"Mexico"},{"province_ID":275,"country_ID":16,"name":"Michoacan de Ocampo"},{"province_ID":276,"country_ID":16,"name":"Morelos"},{"province_ID":277,"country_ID":16,"name":"Nayarit"},{"province_ID":278,"country_ID":16,"name":"Nuevo Leon"},{"province_ID":279,"country_ID":16,"name":"Oaxaca"},{"province_ID":280,"country_ID":16,"name":"Puebla"},{"province_ID":281,"country_ID":16,"name":"Queretaro de Arteaga"},{"province_ID":282,"country_ID":16,"name":"Quintana Roo"},{"province_ID":283,"country_ID":16,"name":"San Luis Potosi"},{"province_ID":284,"country_ID":16,"name":"Sinaloa"},{"province_ID":285,"country_ID":16,"name":"Sonora"},{"province_ID":286,"country_ID":16,"name":"Tabasco"},{"province_ID":287,"country_ID":16,"name":"Tamaulipas"},{"province_ID":288,"country_ID":16,"name":"Tlaxcala"},{"province_ID":289,"country_ID":16,"name":"Veracruz-Llave"},{"province_ID":290,"country_ID":16,"name":"Yucatan"},{"province_ID":291,"country_ID":16,"name":"Zacatecas"},{"province_ID":292,"country_ID":17,"name":"Atlantico Norte"},{"province_ID":293,"country_ID":17,"name":"Atlantico Sur"},{"province_ID":294,"country_ID":17,"name":"Boaco"},{"province_ID":295,"country_ID":17,"name":"Carazo"},{"province_ID":296,"country_ID":17,"name":"Chinandega"},{"province_ID":297,"country_ID":17,"name":"Chontales"},{"province_ID":298,"country_ID":17,"name":"Esteli"},{"province_ID":299,"country_ID":17,"name":"Granada"},{"province_ID":300,"country_ID":17,"name":"Jinotega"},{"province_ID":301,"country_ID":17,"name":"Leon"},{"province_ID":302,"country_ID":17,"name":"Madriz"},{"province_ID":303,"country_ID":17,"name":"Managua"},{"province_ID":304,"country_ID":17,"name":"Masaya"},{"province_ID":305,"country_ID":17,"name":"Matagalpa"},{"province_ID":306,"country_ID":17,"name":"Nueva Segovia"},{"province_ID":307,"country_ID":17,"name":"Rio San Juan"},{"province_ID":308,"country_ID":17,"name":"Rivas"},{"province_ID":309,"country_ID":18,"name":"Bocas del Toro"},{"province_ID":310,"country_ID":18,"name":"Chiriqui"},{"province_ID":311,"country_ID":18,"name":"Cocle"},{"province_ID":312,"country_ID":18,"name":"Colon"},{"province_ID":313,"country_ID":18,"name":"Darien"},{"province_ID":314,"country_ID":18,"name":"Herrera"},{"province_ID":315,"country_ID":18,"name":"Los Santos"},{"province_ID":316,"country_ID":18,"name":"Panama"},{"province_ID":317,"country_ID":18,"name":"San Blas"},{"province_ID":318,"country_ID":18,"name":"Veraguas"},{"province_ID":319,"country_ID":19,"name":"Alto Paraguay"},{"province_ID":320,"country_ID":19,"name":"Alto Parana"},{"province_ID":321,"country_ID":19,"name":"Amambay"},{"province_ID":322,"country_ID":19,"name":"Asuncion"},{"province_ID":323,"country_ID":19,"name":"Boqueron"},{"province_ID":324,"country_ID":19,"name":"Caaguazu"},{"province_ID":325,"country_ID":19,"name":"Caazapa"},{"province_ID":326,"country_ID":19,"name":"Canindeyu"},{"province_ID":327,"country_ID":19,"name":"Central"},{"province_ID":328,"country_ID":19,"name":"Concepcion"},{"province_ID":329,"country_ID":19,"name":"Cordillera"},{"province_ID":330,"country_ID":19,"name":"Guaira"},{"province_ID":331,"country_ID":19,"name":"Itapua"},{"province_ID":332,"country_ID":19,"name":"Misiones"},{"province_ID":333,"country_ID":19,"name":"Neembucu"},{"province_ID":334,"country_ID":19,"name":"Paraguari"},{"province_ID":335,"country_ID":19,"name":"Presidente Hayes"},{"province_ID":336,"country_ID":19,"name":"San Pedro"},{"province_ID":337,"country_ID":20,"name":"Amazonas"},{"province_ID":338,"country_ID":20,"name":"Ancash"},{"province_ID":339,"country_ID":20,"name":"Apurimac"},{"province_ID":340,"country_ID":20,"name":"Arequipa"},{"province_ID":341,"country_ID":20,"name":"Ayacucho"},{"province_ID":342,"country_ID":20,"name":"Cajamarca"},{"province_ID":343,"country_ID":20,"name":"Callao"},{"province_ID":344,"country_ID":20,"name":"Cusco"},{"province_ID":345,"country_ID":20,"name":"Huancavelica"},{"province_ID":346,"country_ID":20,"name":"Huanuco"},{"province_ID":347,"country_ID":20,"name":"Ica"},{"province_ID":348,"country_ID":20,"name":"Junin"},{"province_ID":349,"country_ID":20,"name":"La Libertad"},{"province_ID":350,"country_ID":20,"name":"Lambayeque"},{"province_ID":351,"country_ID":20,"name":"Lima"},{"province_ID":352,"country_ID":20,"name":"Loreto"},{"province_ID":353,"country_ID":20,"name":"Madre de Dios"},{"province_ID":354,"country_ID":20,"name":"Moquegua"},{"province_ID":355,"country_ID":20,"name":"Pasco"},{"province_ID":356,"country_ID":20,"name":"Piura"},{"province_ID":357,"country_ID":20,"name":"Puno"},{"province_ID":358,"country_ID":20,"name":"San Martin"},{"province_ID":359,"country_ID":20,"name":"Tacna"},{"province_ID":360,"country_ID":20,"name":"Tumbes"},{"province_ID":361,"country_ID":20,"name":"Ucayali"},{"province_ID":362,"country_ID":21,"name":"Puerto Rico"},{"province_ID":363,"country_ID":22,"name":"Azua"},{"province_ID":364,"country_ID":22,"name":"Baoruco"},{"province_ID":365,"country_ID":22,"name":"Barahona"},{"province_ID":366,"country_ID":22,"name":"Dajabon"},{"province_ID":367,"country_ID":22,"name":"Distrito Nacional"},{"province_ID":368,"country_ID":22,"name":"Duarte"},{"province_ID":369,"country_ID":22,"name":"Elias Pina"},{"province_ID":370,"country_ID":22,"name":"El Seibo"},{"province_ID":371,"country_ID":22,"name":"Espaillat"},{"province_ID":372,"country_ID":22,"name":"Hato Mayor"},{"province_ID":373,"country_ID":22,"name":"Independencia"},{"province_ID":374,"country_ID":22,"name":"La Altagracia"},{"province_ID":375,"country_ID":22,"name":"La Romana"},{"province_ID":376,"country_ID":22,"name":"La Vega"},{"province_ID":377,"country_ID":22,"name":"Maria Trinidad Sanchez"},{"province_ID":378,"country_ID":22,"name":"Monsenor Nouel"},{"province_ID":379,"country_ID":22,"name":"Monte Cristi"},{"province_ID":380,"country_ID":22,"name":"Monte Plata"},{"province_ID":381,"country_ID":22,"name":"Pedernales"},{"province_ID":382,"country_ID":22,"name":"Peravia"},{"province_ID":383,"country_ID":22,"name":"Puerto Plata"},{"province_ID":384,"country_ID":22,"name":"Salcedo"},{"province_ID":385,"country_ID":22,"name":"Samana"},{"province_ID":386,"country_ID":22,"name":"Sanchez Ramirez"},{"province_ID":387,"country_ID":22,"name":"San Cristobal"},{"province_ID":388,"country_ID":22,"name":"San Jose de Ocoa"},{"province_ID":389,"country_ID":22,"name":"San Juan"},{"province_ID":390,"country_ID":22,"name":"San Pedro de Macoris"},{"province_ID":391,"country_ID":22,"name":"Santiago"},{"province_ID":392,"country_ID":22,"name":"Santiago Rodriguez"},{"province_ID":393,"country_ID":22,"name":"Santo Domingo"},{"province_ID":394,"country_ID":22,"name":"Valverde"},{"province_ID":395,"country_ID":23,"name":"Brokopondo"},{"province_ID":396,"country_ID":23,"name":"Commewijne"},{"province_ID":397,"country_ID":23,"name":"Coronie"},{"province_ID":398,"country_ID":23,"name":"Marowijne"},{"province_ID":399,"country_ID":23,"name":"Nickerie"},{"province_ID":400,"country_ID":23,"name":"Para"},{"province_ID":401,"country_ID":23,"name":"Paramaribo"},{"province_ID":402,"country_ID":23,"name":"Saramacca"},{"province_ID":403,"country_ID":23,"name":"Sipaliwini"},{"province_ID":404,"country_ID":23,"name":"Wanica"},{"province_ID":405,"country_ID":24,"name":"Artigas"},{"province_ID":406,"country_ID":24,"name":"Canelones"},{"province_ID":407,"country_ID":24,"name":"Cerro Largo"},{"province_ID":408,"country_ID":24,"name":"Colonia"},{"province_ID":409,"country_ID":24,"name":"Durazno"},{"province_ID":410,"country_ID":24,"name":"Flores"},{"province_ID":411,"country_ID":24,"name":"Florida"},{"province_ID":412,"country_ID":24,"name":"Lavalleja"},{"province_ID":413,"country_ID":24,"name":"Maldonado"},{"province_ID":414,"country_ID":24,"name":"Montevideo"},{"province_ID":415,"country_ID":24,"name":"Paysandu"},{"province_ID":416,"country_ID":24,"name":"Rio Negro"},{"province_ID":417,"country_ID":24,"name":"Rivera"},{"province_ID":418,"country_ID":24,"name":"Rocha"},{"province_ID":419,"country_ID":24,"name":"Salto"},{"province_ID":420,"country_ID":24,"name":"San Jose"},{"province_ID":421,"country_ID":24,"name":"Soriano"},{"province_ID":422,"country_ID":24,"name":"Tacuarembo"},{"province_ID":423,"country_ID":24,"name":"Treinta y Tres"},{"province_ID":424,"country_ID":25,"name":"Amazonas"},{"province_ID":425,"country_ID":25,"name":"Anzoategui"},{"province_ID":426,"country_ID":25,"name":"Apure"},{"province_ID":427,"country_ID":25,"name":"Aragua"},{"province_ID":428,"country_ID":25,"name":"Barinas"},{"province_ID":429,"country_ID":25,"name":"Bolivar"},{"province_ID":430,"country_ID":25,"name":"Carabobo"},{"province_ID":431,"country_ID":25,"name":"Cojedes"},{"province_ID":432,"country_ID":25,"name":"Delta Amacuro"},{"province_ID":433,"country_ID":25,"name":"Dependencias Federales"},{"province_ID":434,"country_ID":25,"name":"Distrito Federal"},{"province_ID":435,"country_ID":25,"name":"Falcon"},{"province_ID":436,"country_ID":25,"name":"Guarico"},{"province_ID":437,"country_ID":25,"name":"Lara"},{"province_ID":438,"country_ID":25,"name":"Merida"},{"province_ID":439,"country_ID":25,"name":"Miranda"},{"province_ID":440,"country_ID":25,"name":"Monagas"},{"province_ID":441,"country_ID":25,"name":"Nueva Esparta"},{"province_ID":442,"country_ID":25,"name":"Portuguesa"},{"province_ID":443,"country_ID":25,"name":"Sucre"},{"province_ID":444,"country_ID":25,"name":"Tachira"},{"province_ID":445,"country_ID":25,"name":"Trujillo"},{"province_ID":446,"country_ID":25,"name":"Vargas"},{"province_ID":447,"country_ID":25,"name":"Yaracuy"},{"province_ID":448,"country_ID":25,"name":"Zulia"},{"province_ID":449,"country_ID":26,"name":"Acre"},{"province_ID":450,"country_ID":26,"name":"Alagoas"},{"province_ID":451,"country_ID":26,"name":"Amapá"},{"province_ID":452,"country_ID":26,"name":"Amazonas"},{"province_ID":453,"country_ID":26,"name":"Bahia"},{"province_ID":454,"country_ID":26,"name":"Ceará"},{"province_ID":455,"country_ID":26,"name":"Distrito Federal"},{"province_ID":456,"country_ID":26,"name":"Espírito Santo"},{"province_ID":457,"country_ID":26,"name":"Goiás"},{"province_ID":458,"country_ID":26,"name":"Maranhão"},{"province_ID":459,"country_ID":26,"name":"Mato Grosso"},{"province_ID":460,"country_ID":26,"name":"Mato Grosso do Sul"},{"province_ID":461,"country_ID":26,"name":"Minas Gerais"},{"province_ID":462,"country_ID":26,"name":"Pará"},{"province_ID":463,"country_ID":26,"name":"Paraíba"},{"province_ID":464,"country_ID":26,"name":"Paraná"},{"province_ID":465,"country_ID":26,"name":"Pernambuco"},{"province_ID":466,"country_ID":26,"name":"Piauí"},{"province_ID":467,"country_ID":26,"name":"Rio de Janeiro"},{"province_ID":468,"country_ID":26,"name":"Rio Grande do Norte"},{"province_ID":469,"country_ID":26,"name":"Rio Grande do Sul"},{"province_ID":470,"country_ID":26,"name":"Rondônia"},{"province_ID":471,"country_ID":26,"name":"Roraima"},{"province_ID":472,"country_ID":26,"name":"Santa Catarina"},{"province_ID":473,"country_ID":26,"name":"São Paulo"},{"province_ID":474,"country_ID":26,"name":"Sergipe"},{"province_ID":475,"country_ID":26,"name":"Tocantins"},{"province_ID":476,"country_ID":27,"name":"Álava"},{"province_ID":477,"country_ID":27,"name":"Albacete"},{"province_ID":478,"country_ID":27,"name":"Alicante"},{"province_ID":479,"country_ID":27,"name":"Almería"},{"province_ID":480,"country_ID":27,"name":"Principado de Asturias"},{"province_ID":481,"country_ID":27,"name":"Ávila"},{"province_ID":482,"country_ID":27,"name":"Badajoz"},{"province_ID":483,"country_ID":27,"name":"Barcelona"},{"province_ID":484,"country_ID":27,"name":"Burgos"},{"province_ID":485,"country_ID":27,"name":"Cáceres"},{"province_ID":486,"country_ID":27,"name":"Cádiz"},{"province_ID":487,"country_ID":27,"name":"Cantabria"},{"province_ID":488,"country_ID":27,"name":"Castellón"},{"province_ID":489,"country_ID":27,"name":"Ciudad Real"},{"province_ID":490,"country_ID":27,"name":"Córdoba"},{"province_ID":491,"country_ID":27,"name":"La Coruña"},{"province_ID":492,"country_ID":27,"name":"Cuenca"},{"province_ID":493,"country_ID":27,"name":"Gerona"},{"province_ID":494,"country_ID":27,"name":"Granada"},{"province_ID":495,"country_ID":27,"name":"Guadalajara"},{"province_ID":496,"country_ID":27,"name":"Guipúzcoa"},{"province_ID":497,"country_ID":27,"name":"Huelva"},{"province_ID":498,"country_ID":27,"name":"Huesca"},{"province_ID":499,"country_ID":27,"name":"Islas Baleares"},{"province_ID":500,"country_ID":27,"name":"Jaén"},{"province_ID":501,"country_ID":27,"name":"León"},{"province_ID":502,"country_ID":27,"name":"Lérida"},{"province_ID":503,"country_ID":27,"name":"Lugo"},{"province_ID":504,"country_ID":27,"name":"Madrid"},{"province_ID":505,"country_ID":27,"name":"Málaga"},{"province_ID":506,"country_ID":27,"name":"Región de Murcia"},{"province_ID":507,"country_ID":27,"name":"Comunidad Foral de Navarra"},{"province_ID":508,"country_ID":27,"name":"Orense"},{"province_ID":509,"country_ID":27,"name":"Palencia"},{"province_ID":510,"country_ID":27,"name":"Las Palmas"},{"province_ID":511,"country_ID":27,"name":"Pontevedra"},{"province_ID":512,"country_ID":27,"name":"La Rioja"},{"province_ID":513,"country_ID":27,"name":"Salamanca"},{"province_ID":514,"country_ID":27,"name":"Segovia"},{"province_ID":515,"country_ID":27,"name":"Sevilla"},{"province_ID":516,"country_ID":27,"name":"Soria"},{"province_ID":517,"country_ID":27,"name":"Tarragona"},{"province_ID":518,"country_ID":27,"name":"Santa Cruz de Tenerife"},{"province_ID":519,"country_ID":27,"name":"Teruel"},{"province_ID":520,"country_ID":27,"name":"Toledo"},{"province_ID":521,"country_ID":27,"name":"Valencia"},{"province_ID":522,"country_ID":27,"name":"Valladolid"},{"province_ID":523,"country_ID":27,"name":"Vizcaya"},{"province_ID":524,"country_ID":27,"name":"Zamora"},{"province_ID":525,"country_ID":27,"name":"Zaragoza"},{"province_ID":526,"country_ID":27,"name":"Melilla"},{"province_ID":527,"country_ID":27,"name":"Ceuta"},{"province_ID":528,"country_ID":28,"name":"Australia"},{"province_ID":529,"country_ID":29,"name":"Bahamas"},{"province_ID":530,"country_ID":30,"name":"Camerún"},{"province_ID":531,"country_ID":31,"name":"Italia"}],"occupations":["Agricultor,Productor Primario","Asesor Técnico","Vendedor de Fertilizantes","Vendedor de Agroquímicos","Vendedor de Semillas","Vendedor de Insumos Orgánicos","Vendedor de Agroinsumos en General","Profesor o Investigador","Estudiante","Sector Gobierno o Financiero","Otro","Productor Ganadero"],"siteKey":"6LcoBxwTAAAAAIHGYfRC7q_PWI1Ixdpc63kgLXLw"}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/libs\/articles\/articles.php","line":220,"function":"articleSignup","args":[{"article_ID":430,"views":72794,"title":"Plántulas de Fresa… ¿Cepellón o Raíz Desnuda?","fb_title":"","link":"Plantula-de-Fresa-Cepellon-o-Raiz-Desnuda","desc":"Tradicionalmente para las plantaciones de fresa se ha utilizado en gran escala las plantas a raíz desnuda como material vegetativo, sin embargo, en los últimos años ha emergido como alternativa las plantas de fresa en cepellón. Pero, ¿Cuál es mejor? En este caso la selección del tipo de planta depende de diversos elementos como: propósito del cultivo, costo, disponibilidad del tipo de planta, precocidad, entre otros.","fb_desc":"","thumb":"\/assets\/images\/articulos\/categoria1\/frutillas\/art435-Plantula-de-Fresa-Cepellon-o-Raiz-Desnuda\/Fresa-en-cepellon.jpg","fb_thumb":"","category":12,"related":"","keywords":"Fragaria ananassa,Fresa,Strawberry,fresa en cepellón, fresa a raíz desnuda","pdfLink":"Articulos\/Frutillas\/18.Plantula de Fresa Cepellon o Raiz Desnuda.pdf","text":"

\r\n
\r\n

Introducción<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

La fresa representa uno de los cultivos con mayor valor en el mercado de exportación, pero lograr rendimientos élites y con frutas de alta de calidad depende de muchos factores ambientales y de manejo agronómico. Una buena producción de fresa comienza desde la plantación del cultivo, donde la elección del tipo de planta a utilizar es una de las decisiones más determinantes. Tradicionalmente se ha utilizado en gran escala las plantas a raíz desnuda como material vegetativo, sin embargo, en los últimos años ha emergido como alternativa las plantas en cepellón. Pero, ¿Cuál es mejor?... En este caso la selección del tipo de planta depende de diversos elementos como: propósito del cultivo, costo, disponibilidad del tipo de planta, precocidad, entre otros.<\/p>\r\n\r\n

Una planta a raíz desnuda debe tener reservas acumuladas para su buen crecimiento y desarrollo, pero aun así en la mayoría de las veces requiere de la aplicación de sustancias exógenas para promover el enraizamiento, debe ser plantado el mismo día y no se asegura la uniformidad en vigor, además es más susceptible al ataque de patógenos presentes en el suelo. En cambio, las plantas en cepellón tiene mayor homogeneidad en vigor al desarrollarse bajo condiciones controladas, al momento del trasplante se evita el contacto directo con patógenos del suelo y cuenta con un sistema de raíces más desarrollado que necesitará menor tiempo para su establecimiento. A continuación se revisan las ventajas de cada tipo de planta.<\/p>\r\n<\/div>\r\n\r\n

\"\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t

Figura 1. Trasplante de fresa con plantas en cepellón (izquierda) y a raíz desnuda (derecha).<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n\t\t\t

Fuente: Diplomado Internacional de Berries, 2016.<\/span><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n

\r\n
\r\n

Plantas a raíz desnuda<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

Se le denomina de esta forma debido a que las plantas de fresa son extraídas con su raíz completa del suelo donde fueron sembradas (vivero) y eliminando las hojas, y después de un proceso de limpieza y desinfección son almacenadas a bajas temperaturas para minimizar la actividad de crecimiento de la planta, posterior a eso se trasladan al campo de establecimiento definitivo para su trasplante. Este tipo de plantas son comúnmente usadas y apreciadas en la producción comercial por su bajo costo en comparación con las de cepellón, pues al sembrarse en suelo se baja su costo de propagación.<\/p>\r\n\r\n

Sin embargo, presentan algunas limitantes como: heterogeneidad en el vigor de las plantas, susceptibilidad al estrés hídrico y al ataque de patógenos, mortalidad de plantas en el periodo de trasplante, entre otras (cuadro 1).<\/p>\r\n\r\n

Plantas en cepellón<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n

Es una planta completa que presenta menos complicaciones con respecto a la de raíz desnuda, ya que tiene raíces formadas y en crecimiento, hojas y estructuras completas. Esta opción asegura una gran cantidad de plantas homogéneas adaptadas al medio en donde se establezca y por lo tanto un ahorro en tiempo a producción de alrededor de 30 días. Las plantas en comparación con los métodos de propagación tradicionales, no se exponen directamente al ataque de enfermedades puesto que son aclimatadas en invernadero antes del transporte a los campos de producción. Algunos objetivos que buscan con el uso de estas plantas son:<\/p>\r\n\r\n

Plantación temprana para adelantar la producción en la búsqueda de mínima competencia y buenos precios.
\r\nTener una planta de mayor madurez y vigor justo al momento que la mayoría inicia su producción en la ventana de fresco para exportación.
\r\nPosibilidad de establecer una doble plantación: uno para mercado fresco de exportación en el otoño y otro para mercado fresco nacional en primavera.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n

 <\/div>\r\n\r\n
\"\"\r\n
\r\n

Figura 2. Planta de fresa a raíz desnuda y cepellón.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Fuente: González, 2017.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n

 <\/div>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t

Cuadro 1. Comparación entre plantas de fresa a raíz desnuda y en cepellón.<\/strong><\/span><\/p>\r\n\r\n\t\t\t

Fuente: González, 2016.<\/span><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Parámetro<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Raíz desnuda<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Cepellón<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Sanidad<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Puede presentar problemas del suelo de origen<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

No presenta problemas por usar sustrato inerte<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Tiempo a siembra<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Inmediato, de lo contrario requiere refrigeración<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Inmediato hasta 7 días después de recibido<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Inicio de desarrollo vegetativo<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Después del desarrollo de raíces<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Inmediato<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Desarrollo de plantas<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Irregular<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Homogéneo<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Costo <\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Bajo<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Alto<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Establecimiento en hidroponía<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Sencillo<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Complicado, por propiedades del sustrato<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Periodo de cosecha<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Normal<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Precoz<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Disponibilidad de adquisición <\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Alta<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Baja<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t\t

\r\n\t\t\t

Doble plantación<\/strong><\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Imposible<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t\t

\r\n\t\t\t

Posible<\/p>\r\n\t\t\t<\/td>\r\n\t\t<\/tr>\r\n\t<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n\r\n

\r\n
\r\n

Conclusión<\/strong><\/span>
\r\nLa cantidad de factores económicos, ambientales y agronómicos que intervienen en la elección del tipo de plantas de fresa a utilizar hacen que no exista una planta perfecta a trasplantar. En este sentido, elegir plantas de fresa a raíz desnuda o en cepellón depende del objetivo que busca el productor, así como la disponibilidad de recursos económicos y viveros especializados que garanticen la sanidad y vigor de las nuevas plantas.
\r\n
\r\nCita correcta de este artículo<\/strong><\/span>
\r\nINTAGRI. 2017. Plántulas de Fresa ¿Cepellón o Raíz Desnuda?. Serie Frutillas Núm. 18. Artículos Técnicos de INTAGRI. México. 3 p.
\r\n
\r\nFuentes consultadas:<\/strong><\/span>
\r\n Gonzales, O.F.J. 2016. Producción de Fresa Bajo Macrotunel. Sesión del Diplomado Internacional en el Cultivo de Berries. Intagri. Gto., México.
\r\n Argote, H.C. 2016. Manejo de Viveros para el Cultivo de Fresa. Sesión del Diplomado Internacional en el Cultivo de Berries. Intagri. Gto., México.
\r\n
\r\n\"Tecnología<\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n","has_cost":0,"creation":"2017-07-28 06:42:15","updated":"2017-07-31 06:31:27","published":"2017-07-31 06:31:27","cost":0,"badge":"mxn"},"\/articulos\/frutillas"]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/Handlers\/Strategies\/RequestResponse.php","line":38,"function":"{closure}","args":[{},{},{"category":"frutillas","article":"Plantula-de-Fresa-Cepellon-o-Raiz-Desnuda","section":"comprar"}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/Routing\/Route.php","line":358,"function":"__invoke","class":"Slim\\Handlers\\Strategies\\RequestResponse","type":"->","args":[{},{},{},{"category":"frutillas","article":"Plantula-de-Fresa-Cepellon-o-Raiz-Desnuda","section":"comprar"}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php","line":65,"function":"handle","class":"Slim\\Routing\\Route","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php","line":65,"function":"handle","class":"Slim\\MiddlewareDispatcher","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/Routing\/Route.php","line":315,"function":"handle","class":"Slim\\MiddlewareDispatcher","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/Routing\/RouteRunner.php","line":68,"function":"run","class":"Slim\\Routing\\Route","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/twig-view\/src\/TwigMiddleware.php","line":115,"function":"handle","class":"Slim\\Routing\\RouteRunner","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php","line":121,"function":"process","class":"Slim\\Views\\TwigMiddleware","type":"->","args":[{},{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/Middleware\/RoutingMiddleware.php","line":45,"function":"handle","class":"Psr\\Http\\Server\\RequestHandlerInterface@anonymous\u0000\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php:108$10","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php","line":121,"function":"process","class":"Slim\\Middleware\\RoutingMiddleware","type":"->","args":[{},{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/Middleware\/ErrorMiddleware.php","line":76,"function":"handle","class":"Psr\\Http\\Server\\RequestHandlerInterface@anonymous\u0000\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php:108$10","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php","line":121,"function":"process","class":"Slim\\Middleware\\ErrorMiddleware","type":"->","args":[{},{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php","line":65,"function":"handle","class":"Psr\\Http\\Server\\RequestHandlerInterface@anonymous\u0000\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/MiddlewareDispatcher.php:108$10","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/App.php","line":199,"function":"handle","class":"Slim\\MiddlewareDispatcher","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/vendor\/slim\/slim\/Slim\/App.php","line":183,"function":"handle","class":"Slim\\App","type":"->","args":[{}]},{"file":"\/home\/intagri\/public_html\/index.php","line":261,"function":"run","class":"Slim\\App","type":"->","args":[]}]}